In sommige Europese landen is het gebruik van warmtepompen helemaal ingeburgerd. In Belgie niet... Toch kan dit systeem in bepaalde gevallen zeer rendabel zijn.
Warmtepompen, wat is dat?
Een warmtepomp is heel simpel gezegd een pomp die warmte uit de grond of de buitenlucht gebruikt om een huis te verwarmen.
Die pomp, samen met de benodigde randapparatuur, heeft natuurlijk zelf energie nodig om te werken, maar de hoeveelheid energie die je in het systeem moet steken (verbruik van de warmtepomp) is aanzienlijk kleiner dan diegene die je eruit haalt (warmte-energie).
De verhouding tussen opbrengst en verbruik noemt men de COP of winstfactor.
Deze COP hangt af van het gebruikte systeem, en is bovendien niet vast, maar kan sterk schommelen in de loop van het seizoen.
Types Warmtebronnen :
Verschillende warmtebronnen staan ter beschikking om warmte aan te onttrekken.
De uiteindelijke warmtebron die we zullen kiezen zal vooral afhangen van het type van de installatie, het vermogen, en de plaatselijke omstandigheden
1) Grond-Water (gesloten systeem) :
Dit soort warmtepomp haalt zijn warmte uit de grond. Er wordt een net van buizen in de grond gestoken waardoor ijskoud water (glycol-water) van een warmtepomp stroomt dat zal worden opgewarmd door de warmere grond.
Het opgewarmde water geeft in de warmtepomp dan zijn warmte af aan een binnenwaterkringloop, voor de verwarming van het gebouw of de bereiding van sanitair warm water.
De hoeveelheid warmte die wordt opgenomen is sterk afhankelijk van het type grond. : een vochtige leemachtige grond heeft een 2x beter rendement dan een droge zandgrond.
2) Water-Water (open systeem) :
Dit soort warmtepomp haalt zijn warmte uit het grondwater. Hierbij laat je twee putten boren, uit de ene pomp je grondwater op waaruit je de warmte haalt, in de andere loos je het koude water dan terug.De tweede put is nodig om een te grote waterverspilling te vermijden. Dit systeem heeft grote voordelen wanneer je je woning of gebouw ook wilt koelen. Dit is een systeem met het hoogste rendement, maar ook de hoogste kostprijs. Je hebt bovendien een milieuvergunning nodig.
Richtprijzen : reken maar op min. 6000€ (alles incl.)
3) Lucht-Water of Lucht-Lucht
De warmtepomp haalt hier zijn energie uit de buitenlucht (aangezogen met een ventilator) en geeft deze af aan een watercircuit voor verwarming en warm water, of aan luchtkanalennet voor verwarming. De kostprijs van dit systeem is aanzienlijk lager dan de vorige types, bovendien is het ook uitstekend geschikt om te dienen als koeling in de zomer. Dit systeem heeft een uitstekend rendement tijdens de tussenseizoenen, bij lage buitentemperaturen is de hoeveelheid warmte die we uit de lucht kunnen halen echter vrij laag. Tijdens koude periodes (<0°) is in ieder geval een extra verwarmingsbron nodig om de warmtepomp te ondersteunen, je zult dus geregeld extra (en kostelijke) electrische verwarming moeten aanschakelen. Een zeer bekend Lucht-water-systeem is de altherma-wamtepomp van Daikin.
De warmtepomp zelf.
Zoals gezegd onttrekt de wamtepomp energie aan de omgeving.
Deze warmte wordt door een systeem van compressie naar een hogere temperatuur gebracht en vervolgens afgegeven aan een verwarmingssysteem.
Hoe groter het temperatuurverschil tussen de omgeving en het warmteafgiftesysteem, hoe kleiner het rendement.
Dat heeft als gevolg dat de water- of luchttemperatuur van de verwarming laag moet blijven (35 a 45° ipv. 60°) voor een optimale werking van de warmtepomp.
Dit kan bv. met radiatoren die overgedimensioneerd zijn, of ook met een vloerverwarming.
Is dat nu rendabel?
Door de grote variëteit aan systemen is het moeilijk om te zeggen wat een ‘warmtepomp’ kost. De prijs van zo’n systeem stijgt ook exponentieel met het benodigd vermogen.
Een slecht geïsoleerd en groot huis zul je hiermee nooit rendabel kunnen verwarmen. Daarvoor zal de investeringskost te groot zijn.
Bij een supergeïsoleerd huis daarentegen zal je maar weinig kunnen uitsparen, je verwarmingsfactuur ligt sowieso al laag.
Voor een optimale besparing met warmtepompen is dus het volgende nodig :
- Een behoorlijk geïsoleerd huis : met voldoende spouw- en dakisolatie, alsook minstens dubbel en liefst super-isolerend glas. Een gemiddelde woning verbruikt 20.000 – 25.000kwh aardgas om te verwarmen, om je warmtepomp tegen een redelijke prijs te kunnen aanschaffen mag je huis max. 20.000kwH verbruiken.
- Geschikte grond indien je warmtepomp energie uit de grond haalt.
- Een aangepast verwarmingssysteem, bij voorkeur vloerverwarming
De meeste warmtepompen hebben een COP of winstfactor van 3-4.5 (warmte uit buitenlucht), 4-5 (warmte uit de grond) tot 5-6 (warmte uit grondwater). Dat wil zeggen dat 1kwh elektrische energie 3 tot 6 kwh warmte-energie oplevert. De netto-winst is echter iets lager, doordat ook de randappartuur (bv. circulatiepompen) energie verbuikt.
NOTA : ONDERGAANDE CASESTUDY’S GAAN UIT VAN THEORETISCHE WAARDEN EN GEMIDDELDEN EN DIENT ENKEL OM TRENDS AAN TE TONEN.
IEDERE PERSOONLIJKE SITUATIE ZAL UITEINDELIJK VERSCHILLEND ZIJN.
Veronderstellingen :
- Prijs aardgas : 0.07€/kwh
- Elektriciteit : nachttarief : 0.12€/kwh
- Elektriciteit : dagtarief : 0.22€/kwh
- Aanschafkost klassieke HR aardgasketel, alles incl. (aansluiting , schouw…) : 5000€.
Casestudy 1 :
We nemen aan dat je 15.000kwh warmte verbruikt (goed geïsoleerd huis), dat de grond geschikt is voor grondwarmtepompen, dat je tuin groot genoeg is voor een horizontaal buizen-netwerk. De COP is verondersteld als 4,5. (=netto rendement 3.5). Aangezien de prijs van de verwarmingselementen (bv. vloerverwarming, thermostaat,…) quasi identiek blijft bij alle systemen, laten we deze buiten beschouwing bij de vergelijking.
Investering :
Warmtepomp + regeling : 6000€
Ondergrondse leidingen + aansluiting : 3000€
Totaal : 9000€
In ideale omstandigheden ligt de prijs van de warmtepomp dus 4000€ hoger dan bij een klassiek systeem.
Maar je kunt vanaf 2008 wel 40% van je investering aftrekken van je belastingen, mat een maximum van 2650€ euro.
Van je netbeheerder krijg je ook subsidies, nL 210 euro x het vermogen in KW van je compressor, in dit geval 2x210€ = 420€.
In totaal dus 3070€ premies. De meerprijs van een warmtepomp bedraagt dus eigenlijk nog maar 930€ t.o.v een klassieke installatie.
Opbrengst :
|
klassieke HR aardgasketel :
15.000kwh x 0.07€/kwh
totaal : 1050€ jaarverbuik
|
Warmtepomp : (15000/3.5 = 4286kwh)
3000kwh x 0.12 = 360€
1286kwh x 0.22 = 283€
totaal : 643€ jaarverbruik
|
Besparing : 407€ per jaar.
Besluit :
de terugverdientijd bedraagt 2.5 jaar. Schitterend!!!!
Opgelet : de prijzen zijn indicatief en kunnen verschillen van uitvoerder tot uitvoerder. Dit is echt een best-case scenario.
Casestudy 2 :
We nemen aan dat je 20.000kwh warmte verbruikt, dat de grond niet echt geschikt is voor grondwarmtepompen, en dat je tuin niet groot genoeg is voor een horizontaal buizenetwerk. We hebben dus boringen nodig om de leidingen vertilaal te leggen. Aangezien de grond niet zo goed is hebben we 4 putten van 90m diepte nodig.
De COP is verondersteld als 5. (=netto rendement 4).
Investering :
Warmtepomp + regeling : 6500€
Ondergrondse leidingen + aansluiting : 12500€
Totaal : 19000€
In slechte omstandigheden kan de prijs van de warmtepomp dus 14000€ hoger liggen dan bij een klassiek systeem.
Met de 3070€ premies afgetrokken, komt dit neer op een meerprijs van 10930€.
Opbrengst :
|
klassieke HR aardgasketel :
20.000kwh x 0.07€/kwh
totaal : 1350€ jaarverbuik
|
Warmtepomp : (20000/4 = 5000kwh)
3500kwh x 0.12 = 420€
1500kwh x 0.22 = 330€
totaal : 750€ jaarverbruik
|
Besparing : 600€ per jaar.
Besluit :
de terugverdientijd bedraagt 18 jaar. Tegen die tijd is je pomp bijna aan vervanging toe.
Rekening houdend met het feit dat je die 14000euro beter had kunnen beleggen in andere, meer rendabele, zaken is de aanschaf van een warmtepomp af te raden.
Casestudy 3
Warmtepompen (Lucht-lucht type) met een gemiddelde COP van 3.5 (werkelijk rendement = EER of SPF = 2.5) bieden weinig besparingspotentieel als verwarmingsbron, maar kunnen wel interessant zijn als je ook een airconditioning wilt installeren.
We nemen weer het verbruik van hierboven :
Investering :
Afhankelijk van fabrikant tot fabrikant, de meeste systemen kosten netto niet veel meer dan een klassieke CV-installatie
Opbrengst :
|
klassieke HR aardgasketel :
20.000kwh x 0.07€/kwh
totaal : 1350€ jaarverbuik
|
Warmtepomp : (20000/2.5 = 8000kwh)
5500kwh x 0.12 = 660€
2500kwh x 0.22 = 550€
totaal : 1210€ jaarverbruik
|
Besparing : 140€ per jaar.
Besluit :
De jaarlijkse besparing tov. een klassiek systeem is miniem.
Niettemin is dit het overwegen waard, omdat je er een “gratis” airconditioning bij krijgt. Laat een duidelijke offerte maken, met alles incl., en maak dan de vergelijking.
Belangrijk is na te kijken of je recht hebt op een premie of niet. Als de globale prestatiecoëfficient (=EER / SPF) lager is dan 3 krijg je nl. geen premie.
Algemeen besluit :
Warmtepompen halen een groot deel van de warmte uit de omgeving. Die energie is niet enkel gratis, maar ook volledig groen. Je bespaart in ieder geval al CO2.
Ze zijn evenwel niet altijd voordelig, maar wel zeker het overwegen waard bij :
- Nieuwbouw-huizen met bovengemiddelde isolatiewaarden, vloerverwarming en wanneer de grondeigenschappen goed zijn.
- Wanneer je ook een airconditioning wilt installeren
